Ochrona zasobów lepsza niż kiedykolwiek
Europejscy producenci stali nierdzewnej już kilkadziesiąt lat temu przestawili swoje procesy na wykorzystanie stali pochodzącej z recyklingu, piece indukcyjne oraz energię ze źródeł odnawialnych. Teraz, dzięki opracowaniu tak zwanej „zielonej stali nierdzewnej” – przez analizę wszystkich strumieni materiałowych i ukierunkowaną optymalizację procesów produkcyjnych – po raz kolejny wyznaczają nowe standardy. Zarówno konsumenci końcowi, jak i przemysł domagają się jeszcze bardziej zrównoważonych, ekologicznych produktów ze stali nierdzewnej, ponieważ stanowią one kolejny kamień milowy na drodze do przyszłości przyjaznej dla klimatu.
Czynnikiem napędzającym rosnący popyt na te produkty jest, oprócz ogólnego wzrostu świadomości ekologicznej, dążenie przemysłu do osiągnięcia ambitnych celów klimatycznych i zmniejszenia swojego śladu ekologicznego. Przemysł ciężki i motoryzacyjny przede wszystkim, ale także sektor energetyczny i branża dóbr konsumpcyjnych chcą w ten sposób spełnić coraz surowsze przepisy środowiskowe i rosnące opłaty związane z emisją CO2. Stal nierdzewna i elementy z niej wykonane stosowane są szeroko zarówno w technice medycznej, motoryzacji, branży dóbr konsumpcyjnych, spożywczej i napojów, jak i w gospodarce wodnej czy energetyce. Dzięki wysokiemu udziałowi recyklingu i wykorzystaniu energii odnawialnych stale nierdzewne wnoszą tutaj znaczący wkład w zmniejszenie negatywnego wpływu na klimat. Wyzwaniem przy ocenie wielkości produkcji zielonych stali nierdzewnych jest jednakże brak przewidywalności dostępności wymaganych ilości energii przyjaznej dla klimatu – w szczególności zielonego wodoru. Niezbędne bezpieczeństwo energetyczne ma zapewnić współpraca między producentami stali nierdzewnej, sektorem energetycznym i przedsiębiorstwami badawczymi.
„Zielona” stal nierdzewna jest identyczna pod względem metalurgicznym, gdy chodzi o jakość, trwałość i właściwości mechaniczne z istniejącymi gatunkami stali nierdzewnej i może je zastąpić w zastosowaniach przemysłowych. Stale nierdzewne produkowane w sposób bardziej przyjazny dla klimatu są tak samo odporne na wysokie obciążenia mechaniczne i termiczne, korozję i zużycie, co stale nierdzewne wytwarzane w sposób konwencjonalny. Ponadto charakteryzują się one takimi samymi, dobrymi właściwościami obróbki. Co nie mniej ważne, spełniają wysokie oczekiwania użytkowników w zakresie zrównoważonego rozwoju i identyfikowalności.
Rosnąca popularność
W wielu branżach już teraz wykorzystuje się niskoemisyjne gatunki stali nierdzewnej, zachowujące właściwości typowe dla danego gatunku. W środowiskach o niewielkiej korozyjności ferrytyczna stal nierdzewna 1.4016 stosowana jest z uwagi na swoją dobrą plastyczność. Coraz więcej urządzeń kuchennych i sprzętów gospodarstwa domowego, zlewozmywaków, a także kołnierzy i zaworów wykonuje się już z ekologicznej wersji tego gatunku. Ferrytyczna zielona stal nierdzewna 1.4003, dzięki swojej odporności na ścieranie i podwyższonej granicy plastyczności sprawdza się jako materiał na elementy konstrukcyjne w instalacjach przemysłowych lub pojazdach. Typowe zastosowania również dla gatunku 1.4512 o obniżonej emisji CO2 to układy wydechowe pojazdów oraz przemysłowe zastosowania wysokotemperaturowe. Dobra plastyczność i właściwości spawalnicze sprawiają, że zielona odmiana gatunku materiału 1.4520 nadaje się również do skomplikowanego kształtowania poprzez tłoczenie lub ciągnienie. Sprawdzają się one na przykład w blatach roboczych, przyłączach do przewodów odprowadzających spaliny lub w różnych zastosowaniach w branży motoryzacyjnej. W nowoczesnej kuchni, gdzie kładzie się nacisk na ergonomię pracy, materiał ten, dzięki zoptymalizowanemu procesowi produkcji, nadaje się idealnie na wytwarzane w sposób zrównoważony naczynia kuchenne, noże i pozostałe elementy wyposażenia kuchennego. W przypadku noży martenzytyczna zielona stal nierdzewna klasy 1.4116 – dzięki wysokiej twardości powierzchni, stabilności i odporności na zużycie – spełnia typowe standardy premium, przy śladzie węglowym zmniejszonym o około jedną trzecią. Obecnie wielu producentów sprzętu AGD i kuchni gastronomicznych również wytwarza szereg elementów swoich urządzeń ze stali nierdzewnej o zmniejszonej emisji CO2. W zmywarkach znanych marek w głównej komorze maszyn montuje się aktualnie kluczowe elementy ze stali nierdzewnej typu „green”. Szerokie zastosowanie znajduje ona również w wymiennikach ciepła, które w zależności od modelu mogą zawierać do 80% stali nierdzewnej. Dlatego materiał ten, charakteryzujący się o połowę mniejszym śladem węglowym, w gatunkach 1.4401, 1.4301 i 1.4404 jest już szeroko wykorzystywany w wymiennikach ciepła, które znajdują zastosowanie w pompach ciepła, systemach odzyskiwania spalin lub instalacjach zwiększających efektywność energetyczną. W przemyśle spożywczym kluczowymi urządzeniami w procesie produkcyjnym są homogenizatory, które w celu zapewnienia jednolitej jakości produktu rozbijają kuleczki tłuszczu i zmniejszają wielkość cząstek. Czołowy producent zastąpił obudowy ze stali nierdzewnej w całej serii homogenizatorów analogowym, ekologicznym wariantem materiałowym, zmniejszając w ten sposób, w zależności od modelu, emisję CO2 : o 300 do 2500 kg na maszynę. W rolnictwie dużą popularność zyskał sprzęt dojarski z ekologicznej stali nierdzewnej, a w energetyce jako materiał do budowy instalacji: do rozdzielnic średniego napięcia, montowanych w szafach sterowniczych u podstawy elektrowni wiatrowych.
